Badania konkurencyjności polskiego exportu do FR za rok 2006

01/10/2006 Newsy

W 2006 roku zachowana została tendencja wzrostu polskiego eksportu do Rosji. Tempo wzrostu było jednak niższe od wskaźników lat ubiegłych, na co wpływa zarówno wprowadzone przez Rosję w listopadzie 2005 roku embargo na dostawy produktów roślinnych i zwierzęcych, jak i osłabienie dynamiki wzrostu niektórych innych pozycji polskiego eksportu na rynek rosyjski.

Według rosyjskiej statystyki celnej, w okresie 9 miesięcy 2006 roku polski eksport do Rosji wynosił 2.245,8 mln USD (wzrost o 12,8% w porównaniu z okresem 9 miesięcy 2005 r.), co stanowiło 2,6% rosyjskiego importu ogółem (w analogicznym okresie 2005 roku udział polskich dostaw wynosił 3,1%). Tempo wzrostu rosyjskiego importu wynosiło +36%, co było wyższym wskaźnikiem niż tempo przywozu z Polski.

W poszczególnych sekcjach polski eksport do Rosji kształtował się następująco.

Zwierzęta żywe; produkty pochodzenia zwierzęcego (I) – 56,3 mln USD (przyrost wartości polskiego eksportu wyniósł 1,5 mln USD); wzrost eksportu o 2,7% w stosunku do 9 miesięcy 2005 r. (ogólny rosyjski import w danej sekcji zwiększył się o 23,6%).

Produkty pochodzenia roślinnego (II) – 161,6 mln USD (zmniejszenie wartości polskiego eksportu o 44,6 mln USD); spadek eksportu o 11,6% (ogółny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 26,2%).

Tłuszcze i oleje pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego; gotowe tłuszcze jadalne (III) – 1,3 mln USD (przyrost wartości eksportu o 0,2 mln USD); wzrost eksportu o 23,8% (ogólny rosyjski import w sekcji obniżył się o 3,4%).

Gotowe artykuły spożywcze; napoje bezalkoholowe, alkoholowe i ocet; tytoń i przemysłowe namiastki tytoniu (IV) – 201,2 mln USD (zmniejszenie wartości eksportu o 0,8 mln USD); spadek eksportu o 0,3% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 7,5%).

 

Łącznie polski eksport rolno – spożywczy (sekcje I – IV): 420,4 mln USD (18,8% udział w polskim eksporcie do Rosji); spadek eksportu o 9,4% (wartościowo o 43,7 mln USD). W analogicznym okresie rosyjski import artykułów rolno – spożywczych zwiększył się o 16,7%.

 

Produkty mineralne (V) – 15,1 mln USD (przyrost wartości eksportu o 2,2 mln USD, 0,7% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 17,6% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 96,1%).

 

Produkty przemysłu chemicznego lub przemysłów pokrewnych (VI) – 365,6 mln USD (przyrost eksportu o 25,6 mln USD, 16,3% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 7,5% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 31,0%).

Tworzywa sztuczne i artykuły z nich; kauczuk i artykuły z kauczuku (VII) – 240,2 mln USD (przyrost eksportu o 71,3 mln USD, 10,7% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 42,2% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 32,9%).

Skóry i artykuły z nich (VIII) – 3,3 mln USD (przyrost eksportu o 1,5 mln USD, 0,1% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 83,3% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 57,3%).

Drewno i artykuły z drewna (IX) – 48,9 mln USD (przyrost eksportu o 7,7 mln USD, 2,2% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 18,5% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 36,3%).

Ścier z drewna lub z pozostałego włóknistego materiału celulozowego; papier i tektura oraz artykuły z nich (X) – 250,2 mln USD (przyrost eksportu o 15,3 mln USD, 11,1% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 6,5% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 14,9%).

Materiały i artykuły włókiennicze (XI) – 53,6 mln USD (przyrost eksportu o 12,4 mln USD, 2,4% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 30,2% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 54,0%).

Obuwie, nakrycia głowy, parasole, laski, stołki myśliwskie; pióra preparowane i artykuły z nich; kwiaty sztuczne (XII) – 12,5 mln USD (zmniejszenie wartości eksportu o 0,3 mln USD, 0,6% udział w polskim eksporcie do Rosji); spadek eksportu o 2% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się ponad 2 – krotnie).

Łącznie polski eksport wyrobów przemysłu lekkiego (sekcje XI – XII): 66,1 mln USD (3% udział w polskim eksporcie do Rosji), wzrost eksportu o 22,3% (wartościowo o 12,1 mln USD). W analogicznym okresie ogólny rosyjski import wyrobów przemysłu lekkiego zwiększył się o 67,2%.

Artykuły z kamienia, gipsu, cementu, azbestu, miki lub podobnych materiałów; wyroby ceramiczne; szkło i wyroby ze szkła (XIII) – 134,2 mln USD (przyrost eksportu o 17,9 mln USD, 6,0% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 15,3% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 18,5%).

Metale nieszlachetne i artykuły z metali nieszlachetnych (XV) – 171,3 mln USD (przyrost eksportu o 53,8 mln USD, 7,6% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 45,8% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 27,6%).

Maszyny i urządzenia mechaniczne; sprzęt elektryczny; ich części; urządzenia do rejestracji i odtwarzania dźwięku, urządzenia telewizyjne do rejestracji i odtwarzania obrazu i dźwięku oraz części i wyposażenie dodatkowe do tych urządzeń (XVI) – 343,2 mln USD (przyrost eksportu o 31,0 mln USD, 15,3% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 9,9% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 41,9%).

Pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające oraz współdziałające urządzenia transportowe (XVII) – 93,9 mln USD (przyrost eksportu o 42,1 mln USD, 4,2% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 63,6% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 59,2%).

Przyrządy i aparatura, optyczne, fotograficzne, kinematograficzne, pomiarowe, kontrolne, precyzyjne, medyczne lub chirurgiczne; zegary i zegarki; instrumenty muzyczne; ich części i akcesoria (XVIII) – 14,4 mln USD (przyrost eksportu o 4,8 mln USD, 0,6% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 50,6% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 54,5%).

Łącznie polski eksport maszyn i urządzeń (sekcje XVI – XVIII): 451,5 mln USD (20,1% udział w polskim eksporcie do Rosji), wzrost eksportu o 21,5% (wartościowo o 77,9 mln USD). W analogicznym okresie ogólny rosyjski import maszyn i urządzeń zwiększył się o 48,3%.

Artykuły przemysłowe różne, w tym meble (XX) – 79,4 mln USD (przyrost eksportu o 20,1 mln USD, 3,5% udział w polskim eksporcie do Rosji); wzrost eksportu o 34,0% (ogólny rosyjski import w sekcji zwiększył się o 37,9%).

Powyższe dane wskazują, że zwiększa się konkurencyjność polskiego eksportu na rynku rosyjskim w sekcjach tworzyw sztucznych i wyrobów z tworzyw sztucznych; pojazdów, statków powietrznych, jednostek pływających oraz współdziałających urządzeń transportowych. Wysoką konkurencyjność utrzymały w 2006 roku artykuły z kamienia, gipsu, cementu, azbestu, miki lub podobnych materiałów, wyroby ceramiczne, szkło i wyroby ze szkła; przyrządy i aparatura, ich części i akcesoria, a także artykuły meblarskie.
Z kolei spadek konkurencyjności dotyczy w polskim eksporcie przede wszystkim artykułów rolno – spożywczych (głównie z uwagi na wprowadzone przez stronę rosyjską embargo).

Konkurencyjność poszczególnych pozycji towarowych kształtowała się w sposób zróżnicowany.

Generalnie, z uwagi na w.wym. uwarunkowania, pogorszyła się konkurencyjność całej branży artylułów rolno – spożywczych.
Negatywne tendencje dotyczyły m.in. towarów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, objętych wprowadzonym przez stronę rosyjską od listopada 2005 roku embargiem na dostawy z Polski, szczególnie jabłek (spadek eksportu o 23,7% oraz spadek udziału w rosyjskim imporcie z 23,2% w okresie 9 miesięcy 2005 r. do 15,6% w okresie 9 miesięcy 2006 r.), roślin żywych i sadzonek (spadek eksportu o 72,6% i udziału w imporcie FR z 25,4% do 5,5%), kwiatów ciętych (spadek eksportu o 90,3% i udziału z 2,4% do 0,2%), ziemniaków (spadek eksportu o 88,2% i udziału z 2,6% do 0,3%), kapusty i warzyw kapustnych (spadek eksportu o 55,6% i udziału z 37,4% do 16,2%), marchwi, buraków, selerów i podobnych korzeni jadalnych (spadek eksportu o 77,1% i udziału z 11,7% do 2,2%), pozostałych warzyw (spadek eksportu o 17,4% i udziału z 25,0% do 15,0%); mięso wieprzowe, wołowe i drobiowe całkowicie wypadły z dostaw na rynek rosyjski.
Ponadto, obniżyła się konkurencyjność eksportu takich artykułów rolno–spożywczych, jak: sery i twarogi (spadek eksportu o 26,2% i udziału w imporcie FR z 2,3% do 1,9%), wyroby piekarnicze (spadek eksportu o 7,4% i udziału z 16,1% do 14,3%), przetwory warzywne pozostałe niemrożone – głównie chipsy (spadek eksportu o 46,4% i udziału z 22,1% do 9,3%), dżemy, galaretki, przeciery itp. przetwory owocowe (spadek eksportu o 71,6% i udziału z 33,2% do 10,8%), soki owocowe (spadek eksportu o 16,1% i udziału z 2,3% do 1,4%), esencje i koncentraty kawy i herbaty (spadek eksportu o 14,5% i udziału z 4,2% do 3,6%), sosy, przyprawy itp. wyroby (spadek eksportu o 26,8% i udziału z 16,5% do 11,8%), zupy, buliony i przetwory z nich (spadek eksportu o 30% i udziału z 16,1% do 10,3%), wody mineralne (spadek eksportu o 22,5% i udziału z 22,5% do 13,6%), tytoń nieprzetworzony (spadek eksportu o 82% i udziału z 0,8% do 0,2%).
Z kolei wzrost konkurencyjności dotyczył następujących pozycji towarowych: trzoda chlewna żywa (5,4 – krotny wzrost eksportu, ok. 50% udział w imporcie FR) – aktywizacja działań eksporterów związana z embargiem na dostawy mięsa do Rosji; jogurty, kefiry itp. artykuły mleczne (wzrost eksportu o 11,5%, wzrost udziału w imporcie FR z 22,9% do 36,7% z uwagi na spadek łącznego przywozu Rosji w danaj pozycji towarowej o 30,6%); masło (ok. 15 – krotny wzrost eksportu i wzrost udziału w imporcie FR z 1,0% do 9,9%) – jest to jedna z najbardziej dynamicznie zwiększających się pozycji polskiego eksportu na rynek rosyjski; herbata (wzrost eksportu o 21,2%, wzrost udziału z 1,7% do 1,9%), cukier (wzrost eksportu o 59,8% i udziału z 1,9% do 2,3%), wyroby cukiernicze niezawierające kakao – biała czekolada (3,3 – krotny wzrost eksportu i udziału z 10,4% do 30,3%), czekolada i wyroby czekoladowe bez nadzienia (wzrost eksportu o 52,1% i udziału z 9,2% do 13,7%), ekstrakt słodowy, przetwory spożywcze z mąki, kasz, mączki, skrobi niezawierające kakao (wzrost eksportu o 90,1% i udziału z 3,1% do 5,0%), preparaty do karmienia zwierząt (wzrost eksportu o 31,8% i udziału z 2,6% do 3,0%), papierosy, cygaretki (6 – krotny wzrost eksportu i udziału z 1,0% do 3,4%).
Relatywnie wysoką konkurencyjność na rynku rosyjskim utrzymały takie artykuły rolno – spożywcze, jak: mieszanki warzyw mrożone (wzrost eksportu o 3,2%, 57,5% udział w imporcie FR), wiśnie (wzrost eksportu o 49,7%, 6,2% udział w imporcie FR), owoce mrożone (wzrost eksportu o 33%, 62,3% udział w imporcie FR), przetwory spożywcze zbożowe (wzrost eksportu o 5,4%, 59,3% udział w imporcie FR), pozostałe przetwory warzywne mrożone–głównie frytki (wzrost eksportu o 5,4%, 65,3% udział w imporcie FR).
W najbliższych latach nadal prognozuje się wysoką chłonność i zapotrzebowanie rynku rosyjskiego na artykuły rolno – spożywcze. Polscy przedsiębiorcy oferują konkurencyjną ofertę eksportową, która ma szanse zbytu w FR. Niektóre firmy planują podejmowanie inwestycji w Rosji (m.in. w sferze produkcji przypraw, napojów, wyrobów cukierniczych). Warunkiem praktycznej realizacji możliwości wzrostu polskiego eksportu jest likwidacja barier i ograniczeń w dostępie do rynku rosyjskiego, w tym zniesienie embarga na dostawy z Polski artykułów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, zwiększenie zakresu kontroli polskich zakładów produkcyjnych zainteresowanych uzyskaniem certyfikatów umożliwiających eksport do Rosji (m.in. artykułów mleczarskich, ryb i innych).

Relatywnie silną pozycję, jednak przy określonym, spadku konkurencyjności, zachowały na rynku rosyjskim polskie towary przemysłu chemicznego.
Wzrost konkurencyjności dotyczył takich towarów, jak: nawozy azotowe (3,1 mln USD, 64,5 – krotny wzrost eksportu, wzrost udziału w imporcie FR z 0,2% do 52,7%), farby i pokosty (wzrost eksportu o 35,3%, 4,3% udział w imporcie FR), mydło i produkty organiczne powierzchniowo czynne itp. preparaty do mycia skóry (wzrost eksportu o 17,1% i udziału z 9,0% do 9,3%), gotowe spoiwa do form odlewniczych lub rdzeni itp. produkty chemiczne (wzrost eksportu o 47,8% i udziału z 2,0% do 2,2%).
Wysoką konkurencyjność na rynku rosyjskim utrzymały: leki (w okresie 9 miesięcy 2006 r. 126,4 mln USD, wzrost eksportu o 27,7%, stabilny ok. 3,5% udział w imporcie FR), wyroby chemii budowlanej – kit szklarski, masy uszczelniające, wypełniacze malarskie, preparaty do fasad, ścian wewnętrznych, podłóg, sufitów itp. (wzrost eksportu o 39,7%, ok. 17% udział w imporcie FR), kleje i środki klejące (wzrost eksportu o 18,4%, 8% udział w imporcie FR).
Z kolei spadek konkurencyjności objął praktycznie całą grupę kosmetyków (w okresie 9 miesięcy 2006 r. eksport obniżył się o 15% i wyniósł 110,6 mln USD) – preparaty do upiększania, makijażu i pielęgnacji skóry (spadek eksportu o 24,2% oraz udziału w imporcie FR z 20,5% do 13,6%), preparaty do włosów (spadek eksportu o 10,7% i udziału z 17,2% do 14,0%), preparaty do higieny zębów i jamy ustnej (spadek eksportu o 16,3% i udziału z 4,8% do 3,7%), preparaty do golenia, dezodoranty, preparaty do kąpieli itp. (spadek eksportu o 3,9% i udziału z 11,2% do 9,6%), wody toaletowe (pomimo wzrostu eksportu o 8,4%, nastąpił spadek udziału w imporcie FR z 14,2% do 11,8% z uwagi na szybszy wzrost dostaw do Rosji z innych kierunków).
Zdecydowanie zmniejszyła się również konkurencyjność proszków do prania oraz preparatów czyszczących (spadek eksportu o 38,4% i udziału w imporcie FR z 18,5% do 8,9%, co wiązało się m.in. z uruchamianiem produkcji w Rosji, jak i wzrostem konkurencji innych dostawców zagranicznych).
Pomimo uruchamiania produkcji leków w Rosji, zapotrzebowanie na farmaceutyki w FR w najbliższych latach nadal będzie w znacznym stopniu zaspokajane przez import. Wzrasta również zapotrzebowanie rynku rosyjskiego na artykuły chemii budowlanej. Zwiększa się rosyjski import kosmetyków w skali przekraczającej 10% rocznie. Stwarza to szanse dla rozwoju polskiego eksportu w.wym. towarów w 2007 roku.

Zwiększyła się konkurencyjność na rynku rosyjskim polskich wyrobów z tworzyw sztucznych oraz z kauczuku.
Wzrost konkurencyjności dotyczył w szczególności: włókien z tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 55,5%, wzrost udziału w imporcie FR z 11,8% do 13,2%), rur, przewodów itp. artykułów z tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 68,1% i udziału z 12,7% do 14,8%), płyt, arkuszy, folii, taśm, pasów z tworzyw sztucznych (ok. 3 – krotny wzrost eksportu i udziału z 6,4% do 14,8%), naczyń i innych artykułów gospodarstwa domowego z tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 39,3% i udziału z 14,7% do 16,3%), opon pneumatycznych (wzrost eksportu o 86,5% i udziału z 2,5% do 3,6%), polimerów propylenu (16,4 – krotny wzrost eksportu i udziału w imporcie FR z 0,6% do 6,0%), polimerów chlorku winylu (18,4 – krotny wzrost eksportu i udziału z 0,3% do 2,3%), poliacetali, żywic epoksydowych i alkaidowych, poliestrów (wzrost eksportu o 77,2% i udziału z 0,5% do 0,7%).
Wysoką konkurencyjność utrzymały dostawy wanien, zlewów, umywalek i podobnych artykułów sanitarnych z tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 22,9%, 6,2% udział w imporcie FR), artykułów do transportu i pakowania towarów z tworzyw sztucznych – butelki i pojemniki do 2 l (eksport na poziomie 2005 r., ponad 15% udział w imporcie FR), artykułów budowlanych z tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 31,7%, stabilny ponad 11% udział w imporcie FR).
Spadek konkurencyjności objął jedynie eksport taśm przenośnikowych, pasów napędowych z gumy (spadek eksportu o 45,3% i udziału w imporcie FR z 19,2% do 9,1%) oraz żywic aminowych, fenolowych i poliuretanów (spadek eksportu o 81,3% i udziału z 5,1% do 0,8%).
Chłonność rynku rosyjskiego będzie wzrastać w najbliższych latach w tempie ponad 20% rocznie, co tworzy warunki dla zasadniczego wzrostu polskiego eksportu.

Relatywnie wysoką konkurencyjność na rynku rosyjskim utrzymały w 2006 roku dostawy takich wyrobów z drewna, jak: płyty wiórowe (w okresie 9 miesięcy 2006 r. 28,7 mln USD, wzrost eksportu o 33,0%, stabilny ok. 30% udział w imporcie FR) oraz płyty pilśniowe drewnopochodne (14,7 mln USD, wzrost eksportu o 15,2%, 13,4% udział w imporcie FR).
Perspektywy wzrostu eksportu będą w określonym stopniu ograniczone konkurencją produkcji uruchamianej w Rosji, na co ukierunkowana jest polityka gospodarcza FR.

Dostatecznie wysoką konkurencyjnością charakteryzują się polskie wyroby przemysłu celulozowo – papierniczego.
Wzrost konkurencyjności dotyczył gazet, dzienników i czasopism (31,7 mln USD, wzrost eksportu o 76,4% i udziału w imporcie FR z 10,7% do 17,6%), książek, broszur i podobnych materiałów drukowanych (ponad 2 – krotny wzrost eksportu i udziału z 1,3% do 3,0%), wyrobów drukowanych pozostałych – katalogów towarowych (wzrost eksportu o 29,7% i udziału z 11,6% do 12,3%).
Relatywnie wysoką konkurencyjność utrzymały środki higieniczno – kosmetyczne: pieluszki, podpaski, ręczniki i chusteczki papierowe itp. (wzrost eksportu o 10,4%, jednak przy spadku udziału w imporcie FR z 40% do 36% z uwagi na szybszy wzrost dostaw z innych kierunków). Określony spadek tempa wzrostu eksportu wiązał się również częściowo z konkurencją produkcji uruchamianej w Rosji, w tym przez zakład „Bella – Jegoriewsk” w Obwodzie Moskiewskim.
Zwiększająca się konkurencja na rynku rosyjskim zarówno ze strony innych dostawców zagranicznych, jak i produkcji w FR w określonym stopniu ogranicza możliwości zasadniczego wzrostu polskiego eksportu.

Dostatecznie szybko wzrastał polski eksport wyrobów przemysłu lekkiego, jednak tempo wzrostu łącznego przywozu FR było zdecydowanie wyższe, co spowodowało zmniejszenie i tak nieznacznego udziału dostaw z RP do poziomu poniżej 3% w okresie 9 miesięcy 2006 roku.
Wzrost konkurencyjności dotyczył dostaw m.in. przędzy z włókien syntetycznych (2,6 – krotny wzrost eksportu i udziału w imporcie FR z 4,7% do 7,6%), włóknin (wzrost eksportu o 63,3% i udziału z 9,6% do 10,0%), piżam, szlafroków, majtek itp. wyrobów z dzianin (wzrost eksportu o 63,5%, 19% udział w imporcie FR), podkoszulek z dzianin (wzrost eksportu o 81,7% i udziału z 2,5% do 2,8%), bluz, swetrów, kamizelek itp. artykułów z dzianin (wzrost eksportu o 95,2%, 1,5% udział w imporcie FR), męskich i chłopięcych zestawów ubraniowych, marynarek, spodni (wzrost eksportu o 83,7% i udziału z 2,2% do 2,5%).
Relatywnie korzystnie kształtowały się dostawy damskich zestawów ubraniowych, żakietów, sukni, spódnic i spodni (wzrost eksportu o 56,9%, ok. 2% udział w imporcie FR), a także wyrobów pończoszniczych (wzrost eksportu o 24,4%, ok. 5% udział w imporcie FR) oraz nakryć głowy z dzianin (wzrost eksportu o 32,8%, 16,2% udział w imporcie FR).
Z kolei zmniejszyła się konkurencyjność eksportu waty z materiałów włókienniczych i włókien tekstylnych (spadek eksportu o 33,6% i udziału w imporcie FR z 10,3% do 6,2%), obuwia – spadek eksportu o 7,6% i udziału w imporcie FR z 2,1% do 0,9% (zwiększyły się jedynie dostawy części obuwniczych – wzrost eksportu o 58,2%, stabilny ponad 5% udział w imporcie FR). Obniżyła się również konkurencyjność dostaw parasoli (spadek ekspotu o 74% i udziału z 9,7% do 1,6%).
Konkurencja tanich towarów azjatyckich nadal będzie utrudniała możliwości zasadniczego wzrostu polskiego eksportu do Rosji.

Relatywnie korzystnie kształtowała się sytuacja w polskim eksporcie artykułów z kamienia, gipsu, cementu i podobnych materiałów, a także wyrobów ceramicznych i ze szkła (tempo wzrostu dostaw z Polski było porównywalne z tempem wzrostu rosyjskiego importu ogółem w danej sekcji).
Zwiększyła się konkurencyjność polskich dostaw wełny mineralnej itp. materiałów izolujących (wzrost eksportu o 28,9% i udziału z 19,4% do 20,5%), wyrobów z cementu, betonu – płytki (wzrost eksportu o 26,5% i udziału z 14,5% do 25,5%), wyrobów z kamieni i innych substancji mineralnych (ponad 4–krotny wzrost eksportu i udziału z 2,4% do 8,1%), cegły budowlanej ceramicznej (ponad 2 – krotny wzrost eksportu i udziału z 6,4% do 16,5%), butelek i innych pojemników szklanych (wzrost eksportu o 5,6% i udziału z 16,8% do 17,4%), artykułów gospodarstwa domowego ze szkła (wzrost eksportu o 33,4% i udziału z 2,8% do 3,4%).
Relatywnie wysoką konkurencyjność utrzymały wyroby z asfaltu (eksport na poziomie 2005 r., 27,4% udział w imporcie FR), wyroby z gipsu (wzrost eksportu o 30,2%, stabilny ok. 30% udział w imporcie FR), płytki ścienne ceramiczne szkliwione – wzrost eksportu o 12,2%, ponad 16% udział w imporcie FR (jednocześnie spadły dostawy analogicznych towarów nieszkliwionych o 23,5%, co doprowadziło do zmniejszenia ich udziału w imporcie FR z 9,7% do 5,5%), zlewy, umywalki, wanny itp. wyroby sanitarne ceramiczne (wzrost eksportu o 21,7%, stabilny ok. 13% udział w imporcie FR), lustra (wzrost eksportu o 6,0%, stabilny ok. 20% udział w imporcie FR).
Jednocześnie zmniejszyła się konkurencyjność polskich dostaw szkła lanego i walcowanego (spadek eksportu o 13,4% i udziału w imporcie FR z 60,4% do 48,2%) oraz włókien szklanych (spadek eksportu o 47,3% i udziału z 5,5% do 2,3%).
Rozwój budownictwa w Rosji stwarza możliwości dla zasadniczego wzrostu polskiego eksportu w danej grupie towarowej, pomimo aktywizacji działalności inwestycyjnej w tej sferze na rynku rosyjskim.

Wzrosta konkurencyjność wyrobów z metali nieszlachetnych.
Pozytywne tendencje dotyczą większości towarów w danej sekcji, w tym m.in. wyrobów walcowanych płaskich z żeliwa lub stali niestopowej walcowanych na gorąco (14,4 – krotny wzrost eksportu i wzrost udziału w imporcie FR z 0,3% do 2,0%), rur, przewodów, profili bez szwu z żeliwa i stali (wzrost eksportu o 45,5% i udziału z 0,6% do 0,9%), rur, przewodów, profili pozostałych z żeliwa i stali (wzrost eksportu o 72,7% i udziału z 4,1% do 5,4%), konstrukcji i części konstrukcji stalowych (wzrost eksportu o 18,6% i udziału z 4,3% do 5,9%), puszek, beczek, skrzynek i podobnych pojemników ze stali (wzrost eksportu o 98,7% i udziału z 5,3% do 8,8%), wkrętów, śrub, nakrętek itp. wyrobów ze stali (wzrost eksportu o 55,9% i udziału z 3,6% do 4,3%), kuchenek, podgrzewaczy płytowych nieelektrycznych – gazowych (wzrost eksportu o 79,9% i udziału z 8,2% do 12,7%), grzejników oraz ich części z żeliwa lub stali, nieelektrycznych (wzrost eksportu o 65,7% i udziału z 8,2% do 11,2%), artykułów gospodarstwa domowego i ich części z żeliwa i stali, zmywarek do czyszczenia naczyń ze stali (wzrost eksportu o 38,9% i udziału z 2,2% do 2,5%), pozostałych artykułów z żeliwa i stali (wzrost eksportu o 49,9% i udziału z 3% do 4%), pił ręcznych, pilników, kluczy maszynowych ręcznych i innych narzędzi (wzrost eksportu o 50% i udziału z 3,3% do 4,0%), opraw, okuć i podobnych wyrobów z metali nieszlachetnych (wzrost eksportu o 67,2%, stabilny ok. 10% udział w imporcie FR), korków, pokryw, wieczek, kapsli i innych akcesoriów do opakowań z metali nieszlachetnych (2,3 – krotny wzrost eksportu i udziału z 7,1% do 11,0%).
Utrzymana została wysoka konkurencyjność dostaw kątowników, kształtowników i profili z żeliwa i stali (eksport na poziomie 2005 r., stabilny ok. 4% udział w imporcie FR) oraz brzytew, maszynek do golenia i żyletek (wzrost eksportu o 4,8%, stabilny ponad 13% udział w imporcie FR).
Spadek konkurencyjności dotyczył wyrobów sanitarnych i ich części z żeliwa lub stali (spadek eksportu o 32,9% i udziału w imporcie FR z 5,2% do 2,9%), folii aluminiowej (spadek eksportu o 5,4%, 3,7% udział w imporcie FR), puszek i pojemników aluminiowych (spadek eksportu o 30% i udziału w imporcie FR z 18,2% do 8,2%).
Wzrost zapotrzebowania rynku rosyjskiego na w.wym. artykuły pozwala zakładać utrzymanie wysokiej dynamiki polskiego eksportu do Rosji w danej sekcji w 2007 roku.

Wysoki poziom konkurencyjności zachowały polskie dostawy maszyn i urządzeń, przy czym zdecydowany wzrost konkurencyjności objął eksport sekcji pojazdów, statków powietrznych, jednostek pływających oraz współpracujących urządzeń transportowych.

W sekcji maszyn i urządzeń mechanicznych, sprzętu elekrycznego, ich części, urządzeń do rejestracji i odtwarzania dźwięku, urządzeń TV wzrost konkurencyjności dotyczył następujących pozycji towarowych: kotły c.o. (prawie 3 – krotny wzrost eksportu i wzrost udziału w imporcie FR z 1,2% do 2,0%), pompy powietrzne lub próżniowe, sprężarki i wentylatory powietrza, okapy wentylacyjne (wzrost eksportu o 25,3% i udziału z 0,9% do 1,1%), piece i paleniska przemysłowe lub laboratoryjne nieelektryczne (wzrost eksportu o 88,3% i udziału z 1,0% do 1,5%), okrętowe żurawie masztowe, dźwignice, bramownice, wózki do transportu wewnętrznego z urządzeniami dźwigowymi (ponad 11 – krotny wzrost eksportu i udziału z 0,1% do 0,9%), pozostałe urządzenia do podnoszenia, przenoszenia, załadunku i rozładunku (wzrost eksportu o 28,5% i udziału z 2,3% do 2,5%), kombajny zbożowe (wzrost eksportu o 48,3% i udziału z 2,8% do 3,0%), dojarki i urządzenia mleczarskie (2,5 – krotny wzrost eksportu i udziału z 4,0% do 5,3%), pozostałe urządzenia rolnicze (3,5 – krotny wzrost eksportu i udziału z 0,5% do 0,8%), maszyny pralnicze (wzrost eksportu o 74,5% i udziału z 2,1% do 3,6%), obrabiarki do drewna (2,5 – krotny wzrost eksportu i udziału z 1,0% do 2,7%), maszyny do sortowania, klasyfikowania, przesiewania, kruszenia ziemi, kamieni, rud lub innych substancji mineralnych (3,2 – krotny wzrost eksportu i udziału z 0,3% do 0,7%), maszyny do obróbki gumy lub tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 70,5% i udziału z 0,4% do 0,5%), maszyny i urządzenia mechaniczne przeznaczone do wykonywania funkcji specjalnych – urządzenia górnicze, prasy (59,5 mln USD, 2,2 – krotny wzrost eksportu i udziału z 4,9% do 8,1%), skrzynki formierskie, formy do metali, szkła, materiałów mineralnych lub tworzyw sztucznych (wzrost eksportu o 54,6% i udziału z 4,5% do 4,7%), krany, kurki, zawory i podobna armatura do rur, kotłów, zbiorników itp. (wzrost eksportu o 17,2%, ok. 2% udział w imporcie FR), wały napędowe, obudowy łożysk, skrzynie przekładniowe itp. mechanizmy (wzrost eksportu o 55,8% i udziału z 2,0% do 2,2%), akumulatory elektryczne (wzrost eksportu o 49,5% i udziału z 3,1% do 3,6%), elektromechaniczny sprzęt gospodarstwa domowego z własnym silnikiem elektrycznym (wzrost eksportu o 73,8% i udziału z 0,9% do 1,1%), urządzenia odbiorcze dla TV, monitory i projektory wideo (ponad 2 – krotny wzrost eksportu i udziału z 1,5% do 1,8%), tablice, panele, konsole, pulpity i inne układy wspornikowe (ok. 2 – krotny wzrost eksportu i udziału z 3,3% do 5,3%), izolowane druty, kable i inne przewody elektryczne (wzrost eksportu o 13,2%, stały ponad 3% udział w imporcie FR).
Wysoką konkurencyjnością charakteryzowały się również dostawy chłodziarek, zamrażarek i pozostałych urządzeń chłodniczych – szczególnie lad chłodniczych (wzrost eksportu o 21,5%, 3,6% udział w imporcie FR), urządzeń do rozpylania cieczy lub proszków, gaśnic, pistoletów natryskowych i podobnych urządzeń (wzrost eksportu o 21,6%, 2,7% udział w imporcie FR), maszyn budowlano – drogowych, szczególnie ładowarek (wzrost eksportu o 8,5%, 2,3% udział w imporcie FR), transformatorów elektrycznych (wzrost eksportu o 19,6%, 2% udział w imporcie FR), elektrycznych podgrzewaczy – szczególnie kuchenek elektrycznych (wzrost eksportu o 25,7%, 4,2% udział w imporcie FR), urządzeń elektrycznych dla przełączania i zabezpieczania obwodów elektrycznych (wzrost eksportu o 33,6%, 2,4% udział w imporcie FR), żarówek i lamp wyładowczych (wzrost eksportu o 15%, stabilny ok. 15% udział w imporcie FR).
Jednocześnie spadek konkurencyjności eksportu w danej sekcji objął m.in. silniki spalinowe tłokowe (spadek eksportu o 69,8% i udziału z 7,2% do 2,0%), pompy do cieczy (spadek eksportu o 32,7% i udziału z 0,9% do 0,5%), klimatyzatory (spadek eksportu o 46,5% i udziału z 10,8% do 4,8%), maszyny i instalacje przemysłowe do obróbki cieplnej materiałów (spadek eksportu o 27,1% i udziału z 1,9% do 1,0%), wirówki, urządzenia i aparaturę do filtrowania lub oczyszczania cieczy lub gazów (spadek eksportu o 69,4% i udziału z 5,4% do 1,2%), maszyny do obróbki metali lub szkła (praktyczny zanik eksportu w okresie 9 miesięcy 2006 r., podczas gdy w okresie 9 miesięcy 2005 r. polskie dostawy stanowiły ok. 7% importu FR), zmywarki do naczyń, urządzenia do czyszczenia pojemników szklanych, urządzenia do napełniania, zamykania butelek, puszek, urządzenia do kapslowania butelek (spadek eksportu o 12,9% i udziału z 1,3% do 0,9%), urządzenia do obróbki zbóż (praktyczny zanik eksportu, podczas gdy w okresie 9 miesięcy 2005 r. polskie dostawy stanowiły 11% importu FR), pozostałe maszyny do produkcji żywności, napojów, inne niż do produkcji olejów (spadek eksportu o 52,5% i udziału z 3,9% do 1,2%), maszyny do montażu żarówek i innych lamp elektrycznych (praktyczny zanik eksportu, podczas gdy w okresie 9 miesięcy 2005 r. polskie dostawy stanowiły 1,4% importu FR), silniki elektryczne i prądnice (spadek eksportu o 48,6% i udziału z 2,4% do 0,8%), ogniwa i baterie galwaniczne (spadek eksportu o 20,1% i udziału z 9,9% do 7,9%), części dla aparatury RTV (spadek eksportu o 39,1% i udziału z 3,9% do 1,8%), lampy elektronowe (spadek eksportu o 5,3% i udziału z 1,6% do 1,5%).

Zwiększyła się konkurencyjność sekcji pojazdów, statków powietrznych, jednostek pływających oraz współpracujących urządzeń transportowych, w tym głównie dzięki dostawom pojazdów samochodowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (36,3 mln USD, 6,2 – krotny wzrost eksportu i udziału w imporcie FR z 0,1% do 0,4%), pojazdów samochodowych do transportu towarowego (2,4 – krotny wzrost eksportu i udziału z 0,8% do 1,1%).
Wysoką konkurencyjność utrzymał również eksport części i akcesoriów motoryzacyjnych (22,0 mln USD, wzrost eksportu o 38,2%, 1,5% udział w imporcie FR), przyczep i naczep (wzrost eksportu o 13,5%, 2,2% udział w imporcie FR), jachtów, łódzi wioślarskich, kajaków (eksport na poziomie 2005 roku, ok. 6% udział w imporcie FR).

Wysoką konkurencyjnością charakteryzowała się sekcja przyrządów i aparatury, w tym dzięki dostawom narzędzi i przyrządów lekarskich (wzrost eksportu o 58,5%, 0,3% udział w imporcie FR), oscyloskopów i innych przyrządów i aparatury do pomiaru lub kontroli wielkości elektrycznych (wzrost eksportu o 61% i udziału z 3,3% do 4,1%), przyrządów, aparatów i urządzeń kontrolno – pomiarowych (3,9 – krotny wzrost eksportu i udziału z 0,5% do 1,1%), a także gazomierzy, liczników do cieczy lub energii elektrycznej (wzrost eksportu o 13,3%, 8,1% udział w imporcie FR).

Aktywizacja popytu zarówno inwestycyjnego, jak i konsumpcyjnego w Rosji powoduje wzrost zapotrzebowania na dostawy z branży maszyn i urządzeń. Czynnikiem warunkującym możliwości wzrostu polskiego eksportu jest kreowanie konkurencyjnej kredytowej oferty eksportowej, co wiąże się z koniecznością oferowania dla polskich przedsiębiorców odpowiednich produktów kredytowo – ubezpieczeniowych, przy aktywnym zaangażowaniu KUKE S.A. i banków.

Relatywnie wysoką konkurencyjnością na rynku rosyjskim charakteryzowały się dostawy branży meblarskiej: eksport pozostałych mebli i ich części – głównie mebli drewnianych – wyniósł w okresie 9 miesięcy 2006 r. 37,1 mln USD (wzrost eksportu o 37,3%, wzrost udziału w imporcie FR z 9,3% do 9,8%), dostawy mebli do siedzenia – 16,1 mln USD (wzrost eksportu o 27,5%, stabilny ok. 9% udział w imporcie FR).
Zwiększają się także dostawy mebli lekarskich (wzrost eksportu o 10,6%, stabilny ok. 5% udział w imporcie FR) oraz stelaży pod materace i artykułów pościelowych (wzrost eksportu o 73,2% i udziału z 8,3% do 10,0%).
Rosnąca chłonność rosyjskiego rynku na meble zaspokajana jest w coraz większym stopniu przez produkcję krajową, jak również import z takich krajów, jak Białoruś i Ukraina. Konstrukcja rosyjskiej taryfy celnej stwarza barierę dla dostaw tradycyjnych polskich mebli drewnianych. Dlatego szansę na stworzenie trwałych powiązań, również handlowych, jest rozwój polskich inwestycji w branży meblarskiej w Rosji (przykładem jest uruchomienie w 2005 roku we Włodzimierzu fabryki mebli i salonu firmowego FORTE).
Istnieją także możliwości zasadniczego wzrostu polskiego eksportu w zakresie komponentów i akcesoriów dla przemysłu meblarskiego.

Ponadto, wysoką konkurencyjność w 2006 roku utrzymały polskie dostawy lamp i opraw oświetleniowych (wzrost eksportu o 42,5%, stabilny ponad 5% udział w imporcie FR), budynków prefabrykowanych (wzrost eksportu o 54,9%, stabilny ponad 6% udział w imporcie FR) oraz mioteł, szczotek i pędzli (wzrost eksportu o 44,1% i udziału z 5,2% do 5,7%).

Zmniejszyła się natomiast konkurencyjność eksportu zabawek, modeli itp. towarów (spadek eksportu o 13% i udziału w imporcie FR z 2,5% do 1,9%).

Oprócz przedstawionej analizy w odniesieniu do towarów, w rachunku polskich perspektyw eksportowych na rynku rosyjskim uwzględnić należy usługi budowlane. Ta część rynku rosyjskiego cechuje się w ostatnich latach bardzo dużym potencjałem rozwojowym. Dotyczy to wszystkich segmentów tego rynku (budownictwa mieszkaniowego, hotelowo-biurowego, handlowo-rekreacyjnego oraz konserwatorsko-rekonstrukcyjnego). Sytuacja taka stwarza dodatkowe możliwości dla firm budowlanych z Polski. Zasadniczym ograniczeniem może tu jednak stać się deficyt wykonawczy polskich firm, w tym z uwagi na występujące braki pracowników tego sektora w kraju. Aktualne zaangażowanie polskich firm na rosyjskim rynku usług budowlanych ocenia się na ok. 150 mln USD.

Według rosyjskiej statystyki celnej, w okresie 9 miesięcy 2006 roku największy wartościowo przyrost polskiego eksportu do Rosji (w porównaniu do 9 miesięcy 2005 r.) dotyczył: maszyn i urządzeń mechanicznych przeznaczonych do wykonywania funkcji specjalnych – urządzenia górnicze, prasy (+32,3 mln USD), pojazdów samochodowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo – towarowymi: kombi (+30,4 mln USD), leków (+27,4 mln USD), pozostałych płyt, arkuszy, filii, taśm i pasów z tworzyw sztucznych (+20,3 mln USD), trzody chlewnej żywej (+18,2 mln USD), wyrobów cukierniczych niezawierających kakao – biała czekolada (+17,8 mln USD), gazet, dzienników i czasopism (+13,7 mln USD), masła (+ 13,6 mln USD), mas uszczelniających, wypełniaczy malarskich, preparatów powierzchniowych do fasad, ścian wewnętrznych, podłóg, sufitów itp. (+12,6 mln USD), artykułów higieniczno – kosmetycznych: pieluszki, podpaski, ręczniki i chusteczki papierowe (+12,0 mln USD), rur, przewodów i węży oraz ich wyposażenia z tworzyw sztucznych (+10,5 mln USD), polimerów propylenu (+10,4 mln USD), wyrobów walcowanych płaskich z żeliwa lub stali niestopowej walcowanych na gorąco (+10,2 mln USD), mebli drewnianych i ich części (+10,1 mln USD), włókien pojedynczych z tworzywa sztucznego (+9,3 mln USD), czekolady i wyrobów czekoladowych – bez nadzienia (+8,1 mln USD), tablic, paneli, pulpitów i innych układów wspornikowych (+8,1 mln USD), opraw, okuć i podobnych wyrobów z metalu nieszlachetnego – dla przemysłu meblarskiego (+8,1 mln USD), cukru (+7,8 mln USD), nowych opon pneumatycznych (+7,7 mln USD), płyt wiórowych i podobnych płyt (+7,1 mln USD).

Z kolei największy wartościowo spadek polskiego eksportu do Rosji w okresie 9 miesięcy 2006 roku objął: jabłka (-18,7 mln USD), papier i tekturę (-6,9 mln USD), preparaty do upiększania, makijażu i pielęgnacji skóry (-16,3 mln USD), wirówki, urządzenia i aparaturę do filtrowania lub oczyszczania cieczy lub gazów (-16,1 mln USD), dżemy, galaretki, przeciery itp. przetwory owocowe (-13,9 mln USD), mięso wieprzowe (-13,2 mln USD), pozostałe przetwory warzywne niemrożone – głównie chipsy (-12,9 mln USD), pozostały przetworzony tytoń (-10,8 mln USD), preparaty do prania i czyszczenia (-10,8 mln USD), kapustę i warzywa kapustne (-8,0 mln USD), pozostałe rośliny żywe i sadzonki (-7,8 mln USD).

Wśród towarów dostarczanych do Rosji w okresie 9 miesięcy 2006 roku (o wartości powyżej 10 mln USD) największy udział w rosyjskim imporcie posiadały: przetwory warzywne mrożone – głównie frytki (65,3% importu FR), owoce mrożone (62,3%), mieszanki warzyw mrożone (57,5%), trzoda chlewna żywa (49,6%), artykuły higieniczno – kosmetyczne: pieluszki, podpaski, ręczniki i chusteczki papierowe (36,2%), wyroby cukiernicze niezawierające kakao – biała czekolada (30,3%), płyty wiórowe i podobne płyty z drewna (29,9%), wyroby z asfaltu (27,4%), wyroby z cementu, betonu – płytki (25,5%), wełny mineralne itp. materiały izolujące (20,5%).

 

W 2006 roku (podobnie jak w ostatnich latach) w wielu branżach i sektorach kontynuowany był wzrost konkurencyjności towarów produkowanych w Rosji (przez przedsiębiorstwa rosyjskie i zagraniczne), co wpływało na zmniejszenie udziału importu w łącznym zaopatrzeniu rosyjskiego rynku. Dotyczyło to m.in. niektórych artykułów rolno – spożywczych, leków, artykułów chemii gospodarczej i budowlanej, mebli i niektórych innych towarów rynkowych.

Informacje niezbędne dla przygotowania niniejszego rozdziału zostały wykorzystane dzięki uprzejmości Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Moskwie. Za pomoc i udostępnione materiały dziękujemy.