Stan rolnictwa w Rosji – raport 2013

23/09/2013 Analizy i opinieArtykułyNewsy

Rządowy program rozwoju rolnictwa na lata 2008-2012 nie przyniósł oczekiwanych rezultatów. Gałęzi tej nie udało się przezwyciężyć technologicznej luki. Aby osiągnąć sukces, trzeba zmienić podejście do zarządzania, stawiając jako cel najważniejszy – rentowność biznesu.

Przewodniczący Rady Społecznej przy ministerstwie rolnictwa ocenił jako krytyczną sytuację, praktycznie, we wszystkich dziedzinach rolnictwa.
W czasie jak realizowano ww program, import artykułów żywnościowych wzrósł 1,5 razy: z 27,6 mld $ w 2007 roku do 42 w 2011 i 40 mld $ w 2012 roku, co jest porównywalne z roczną wartością produkcji rosyjskiego rolnictwa, ocenia wiceprezes Rosyjskiej Akademii Nauk Rolniczych, kierujący Komisją Ekspertów ds Oceny Realizacji Programu Rządowego I.Uszacziew.

Wzrost produkcji odnotowano jedynie w hodowli świń i produkcji drobiu. Produkcja roślinna, za wyjątkiem buraka, w 2012 roku zmniejszyła się i winić za to można nie warunki pogodowe lecz absolutny brak przygotowania rosyjskiej gospodarki rolnej do warunków nadzwyczajnych, od suszy do „klęski” urodzaju.

Wszystkie te ryzyka można niwelować wysokim poziomem technologii lub mądrym regulowaniem rynku, ale w ocenie ekspertów, państwo czynić tego nie zaczęło.

Oceniając wyniki realizacji Programu Rządowego Rozwoju Rolnictwa, eksperci podkreślają, że z 12 wskaźników zrealizowano tylko 2. Jedne dotyczą wielkości środków do dyspozycji gospodarstw domowych, które wzrosły do 13,4 tys rubli na człowieka (dla porównania jest to kwota dwa razy niższa od średniego wynagrodzenia w kraju), drugie to udział rosyjskiej produkcji na rynku mięsa, dzięki aktywnemu rozwojowi hodowli świń i drobiu. Wszystkie pozostałe wskaźniki, od zbiorów konkretnych kultur do umaszynowienia, pozostały nie zrealizowane. Niektóre z nich pokazały, w miejsce wzrostu, spadek.

BŁĘDY
Najgorsze, że nowy program na lata 2013-2020 zawiera te same błędy systemowe,

nie zmieniając zasad podejścia do zarządzania rolnictwem kraju. A to właśnie i nową strategię wspierania produkcji artykułów żywnościowych należy przyjąć w programie – oceniają przedstawiciele związków rolniczych, członkowie ww Rady Społecznej.
Jeden z zarzutów do ww Programu podkreśla, że nieprawidłowo skoncentrowano się na wskaźnikach fizycznego wzrostu produkcji, nie kierując się ekonomią biznesu rolnego, rentownością, czy wydajnością włożonych środków. Oprócz tego w założeniach Programu wystąpiły sprzeczności, które prowadzą do zakwestionowania całej polityki rolnej. Jako cel, Program ten zakłada konieczność zapewnienia dostępności artykułów żywnościowych i towarów, w pierwszej kolejności, dla mało zamożnej części ludności. A to oznacza, że cenowe granice muszą być utrzymane na dość niskim, dostępnym dla tej części społeczeństwa, poziomie. Z drugiej strony, dla wzrostu produkcji należy inwestować ogromne środki, które przy uwarunkowaniu stosowania niskich cen na produkty, nie mają szans zwrotu. Celem programu rządowego rozwoju rolnictwa powinien być właśnie rozwój, i nic innego, komentuje prezes rosyjskiego Związku Zbożowego.

Usprawiedliwiając niewypełnienie planów rozwoju produkcji roślinnej, urzędnicy odnoszą się do niesprzyjających warunków atmosferycznych i słaby urodzaj w ostatnich latach. Z kolei specjaliści zwracają uwagę, że wysoki poziom technologii na wsi rosyjskiej, do którego nijak nie może ona dojść, pomogłoby znacznie zmniejszyć ryzyka związane z negatywnymi skutkami zmian warunków pogodowych. Przykładowo, technologie zerowej lub minimalnej orki, celem spulchniania czy dotlenienia ziemi (charakterystyczne dla krajów zachodnich), pozwalają osiągnąć dobre rezultaty w warunkach, właśnie, niedostatku wilgoci (w związku z suszą czy suchymi zimami ze zbyt niskim poziomem opadów śniegu). Jeden z przykładów nowoczesnych technologii przytacza szef kompanii „Mordowski Bekon”: w dziale zapewniającym pasze świniom, technologię „no-till” zaczęli wdrażać z 2009 roku, urodzaj wzrastał co roku i w ubiegłym roku, kiedy w regionie wystąpiła susza, urodzaj pszenicy ozimej w tym gospodarstwie wyniósł 32 q/ha, przy średniej w Rosji 18q/ha, a sąsiednie gospodarstwach zbierały po 5 q/ha. Dla wdrożenia tej technologii trzeba było zmienić park techniczny, na co, w poczatkowym etapie przeznaczono znaczne środki inwestycyjne. Następnie nakłady ulegały zmniejszaniu.

Niezależnie od odnowienia parku maszynowego, znacznie obniżyć ryzyko nieurodzaju pomogłoby aktywniejsze wykorzystanie nawożenia. Ale osiągnięcie nowego poziomu technologicznego, szybkie przejście do stosowania nowoczesnych technologii, nie jest stymulowane przez program rządowy. W rezultacie wskaźnik odnowienia techniki w rolnictwie za ostatnie 5 lat był ponad dwukrotnie niższy od zaplanowanego (tab. Nr 2). Stosowanie nawozów mineralnych w 2012 roku było także niższe, o 15%, od poziomu planowanego.

……….

TO ZALEDNIE FRAGMENT PEŁNEGO OPRACOWANIA – pod redakcją Marka Ociepki z WPHI z Ambasady RP w Moskwie

CAŁOŚĆ ANALIZY DOTYCZĄCEJ RYNKU ROLNICTWA MOŻECIE PAŃSTWO PODBRAC W PLIKU PDF – „RAPORT ROLNICTWO ROSJI 2013 „